Dziwne losy Jane Eyre - Charlotte Brontë [Nowe wydanie]

Czy ja już Wam wspominałam, jak bardzo cenię sobie wydawnictwo MG i ich najnowsze wydania klasyki? Zapewne tak, ostatecznie już pisałam o Wichrowych wzgórzach w przepięknej szacie graficznej. Teraz do Wichrowych wzgórz dołączyła jedna z moich ulubionych książek - Dziwne losy Jane Eyre... I ojeju! Zaniemówiłam z wrażenia!

Recenzję o Jane Eyre. Autobiografia pisałam i choć tytuł różni się od najnowszego wydania - tak naprawdę to bliźniacza siostra. Jedynie wydawnictwo MG postanowiło powrócić do najbardziej popularnego tytułu tejże powieści. Dlatego pozwólcie, że zainteresowanych moją opinią na temat tejże książki odeślę do mojej recenzji, a teraz zajmiemy się jedynie porównaniem starej wersji do nowej.

Życie Charlotte Bronte - Elizabeth Gaskell

O mojej miłości do twórczości Charlotte Bronte nieraz już wspominałam. Moim niekwestionowanym numerem jeden jest niezmiennie Jane Eyre. Autobiografia, jednakże cenię sobie także Shirley, Vilette, czy takie historie jak Profesor oraz Sekret. Nie mogłam też sobie odmówić Niedokończonych opowieści, a nawet tejże dokończonej historii zebranej w Chcę wszystko. Krótko mówiąc: mam na swojej półce już wszystkie (chyba że o czymś nie wiem...) książki napisane przez najstarszą siostrę Bronte. To może tak czas najwyższy poznać ją nieco lepiej?
 

PIERWSZE POLSKIE WYDANIE!

Życie Charlotte Bronte od chwili, gdy tylko ukazało się drukiem, w świadomości czytelników funkcjonowało na prawach ostatniej powieści sióstr Bronte, opowiadającej ich własną, niezwykłą i tragiczną historię. Tak też czyta się książkę i dziś. Wprawdzie powieściopisarski talent Gaskell sprawił, iż literatura faktu niebezpiecznie splotła się tu z literaturą piękną, jednak jej nadzwyczajny zmysł obserwacji pozwolił wydobyć Charlotte Bronte z cienia czasu i sprawić, że po lekturze Życia pozostaje ona dla nas kimś żywym, prawdziwym.

Dziwne losy Jane Eyre - Charlotte Bronte

Drodzy Państwo...

Mam ochotę krzyczeć właśnie wniebogłosy. 

Dlatego też postanowiłam napisać list, by choć trochę opanować swe trzepoczące serce, które wyrywa się do świata, by ogłosić wszystkim spotykanym, iż tak, w końcu, nareszcie doczekałam się pięknego wydania jednej z moich ulubionych książek przez wydawnictwo Świat Książki. O jaką książkę mowa? Oczywiście o Dziwne losy Jane Eyre autorstwa Charlotte Bronte!

Jak pewnie wiecie - a jeżeli nie to pędzę z wytłumaczeniem - już wcześniej miałam przyjemność przeczytać tę cudowną historię, tyle że jako Jane Eyre. Autobiografia wydanej przez wydawnictwo MG. I to właśnie dzięki tej książce rozpoczęłam swą przygodę z twórczością wszystkich sióstr Bronte. Jako że już dość się wtedy wypowiedziałam w recenzji - KLIK - tym razem pragnę jedynie skupić się na drugim wydaniu tej powieści.

Na początku zrobię tylko małe porównanie. Mianowicie cechą wspólną obu książek, czyli Dziwnych losów Jane Eyre oraz Jane Eyre. Autobiografia jest tłumaczenie. Przykładu dokonała Teresa Świderska. Innymi słowy jeżeli poszukujecie jakiegoś nowszego wydania - tutaj go nie znajdziecie. I moim zdaniem to bardzo dobrze. Kto jak kto, ale właśnie pani Świderska idealnie oddała atmosferę tamtych lat oraz klimat tajemnicy i mroku. Cudo!

Shirley - Charlotte Bronte

Czy to naprawdę moja ostatnia przygoda z twórczością Charlotty Bronte? Najsławniejszy tytuł: Jane Eyre.Autobiografia przeczytana. Ostatnia powieść, którą przeczytałam bez zachowania kolejności - Villette - również leży na półce. Profesor oraz Sekret poznane. Nawet Niedokończone opowieści dumnie o sobie przypominają, gdyż wszystko wskazuje na to, iż jeszcze nie raz do nich powrócę dzięki kolejnym odważnym polskim twórcom. Tak więc została tylko Shirley... biedna, samotna, a przy tym jaka niesamowita Shirley!

Robert Moore to człowiek biznesu i jak na człowieka biznesu przystało niejednokrotnie musi borykać się z przeciwnościami losu. Decyduje się na wielki krok w stronę przemysłu - zakupuje do swe fabryki nowoczesne maszyny, nie przewidując opłakanych skutków, jakie niesie to ze sobą. Naraża się miejscowej ludności do tego stopnia, że niejeden nieznany człowiek chciał zamachnąć się na jego życie.

By poratować podupadający interes, Moore musi zdecydować na jeszcze trudniejszy krok - czy ma poślubić zamożną, acz dumną i oziębłą Shirley Keeldar, mimo iż jego serce należy do nieśmiałej Caroline, żyjącej w całkowitej zależności od swego stryja.

Zawiłości uczuciowe nie omijają nawet Shirley, która jest zakochana w Louisie - ubogim guwernerze pracującym w rodzinie jej wuja. Choć mężczyzna odwzajemnia jej uczucie, ambicje i świadomość przepaści majątkowej, która dzieli tę dwójkę, nie pozwalają się do tego przyznać.   

Shirey, napisana przez Charlotte Brontë zaraz po Jane Eyre.Autobiografia, to pełna pasji opowieść o konflikcie klas, płci i pokoleń, toczącym się wśród wrzosowisk północnej Anglii i na tle niespokojnej epoki wojen napoleońskich.

Chcę wszystko - Charlotte Bronte & Dorota Combrzyńska-Nogala

Są takie opowiadania, których gwałtownie przerwana historia mąci niejedną czytelniczą wyobraźnię: Co było dalej? Jak skończyły się losy bohaterów? Czy nie ma osoby, która mogłaby dopisać ciąg dalszy? I o ile jest przeciwna sytuacji, w której obcy autor dopisuje historie już zamkniętą, o tyle co do otwartych - jestem jak najbardziej na tak. W ten oto sposób sięgnęłam po Chcę wszystko!

 W 1840 roku Charlotte Brontë rozpoczęła pisanie pełnej namiętności opowieści o panu Ashworth, niezwykle krewkim dżentelmenie, potrafiącym w ciągu kilku lat stracić i odzyskać fortunę. Po śmierci ukochanej żony pozostaje mu córka wychowywana na pensji. W momencie, kiedy dziewczyna wraca do domu opowieść Brontë urywa się i… po latach Dorota Combrzyńska-Nogala tworzy jej dalszą część. Chcę wszystko zaczyna się oryginalnym tekstem, potem współczesna autorka snuje swoją wersję losów młodych bohaterek, splatając je ze sobą w dynamicznej, osadzonej w wiktoriańskiej dekoracji akcji. Powstała znakomita powieść o przyjaźni, miłości, toksycznych więzach rodzinnych i silnych, walczących o szczęście i niezależność kobietach. 

DOKOŃCZONA POWIEŚĆ CHARLOTTE BRONTE!

Jeżeli ktoś pamięta moją recenzję Niedokończonych opowieści, musi również kojarzyć jeden z tytułów tamtych historii - mianowicie Ashorth! To jakże nastrojowe dzieło nareszcie dostało szansę poznania ciągu dalszego w dość niezwykły sposób (o czym wspomnę dalej) za pośrednictwem pióra naszej rodaczki - Doroty Combrzyńskiej-Nogala. 

Niedokończone opowieści - Charlotte Bronte

Jest wielu, naprawdę wielu pisarzy, którym ograniczony czas życia na Ziemi nie pozwolił na dokończenie planów. Tak było chociażby z Franzem Kafką i jego największym dziełem, gdzie w jednym rozdziałów mamy urwaną akcję i dopisane słowa od tłumacza, że tekst nie został dokończony. Można uznać, iż podobnie miała Charlotte Bronte, która posiadała zarys do jeszcze naprawdę wielu powieści. Niedokończonych opowieści. 

Niedokończone opowieści zbiór czterech historii pod tytułami: Ashworth, Emma, Państwo Moore oraz Historia Williego Ellina Każda z nich posiada kilka rozdziałów, będących zapewne jedynie zarysem tego, co Charlotte Bronte chciała rozwinąć i zakończyć. Może dodając jeszcze kilkadziesiąt stron - gdyby oczywiście autorka była w stanie - moglibyśmy cieszyć swą czytelniczą wyobraźnię na równi z innymi niezwykłymi książkami, jakimi była Jane Eyre, Shirley i Villette.

Co można powiedzieć o tytułach, które mają ledwie początek, lecz trudno o poznanie zakończenia? Okazuje się, że całkiem wiele, a przynajmniej tak jest w obliczu pierwszego polskiego wydania Niedokończonych opowieści najstarszej z sióstr.

Na pewno należy zwrócić uwagę na fakt, iż tak jak to miało miejsce w Jane Eyre czy Villette, tak i tutaj spotykamy niesamowitych, niejednoznacznych bohaterów (choć są to zaledwie ich zarysy portretów psychologicznych). Spotykamy ich w tej niepozornej książce naprawdę wielu i każdy z nich na swój własny sposób może zaintrygować czytelnika, który - oczywiście - potrafi zrozumieć fenomen sławnej pisarki.

Villette - Charlotte Bronte

Są autorzy, których książki powinno się czytać w odpowiednim szyku. Najlepiej dać szansę najgłośniejszej ich powieści, następnie powrócić do czasami niedoskonałych debiutów, by w końcu sięgnąć po ich ostatnie dzieło. Może nie jest tak u wszystkich, ale wydaje mi się, iż Charlotte Bronte i jej twórczość idealnie nadaje się do tego schematu. Na całe szczęście tylko jedną biedną "Shirley" zostawiałam na później. 

ARCYDZIEŁO LITERATURY I ŻYCIA

Ostatnia powieść Charlotte Bronte

Życie Lucy nie należy do najprostszych. Ciężka sytuacja materialna ostatecznie zmusza ją do opuszczenia rodzinnych kątów, by udać się do francuskiej miejscowości o nazwie Villette. Właśnie tam udaje jej się otrzymać posadę guwernantki w zakładzie wychowawczym dla dziewcząt Madame Beck. Jako że sama dwudziestotrzyletnia Angielka nie należy do ludzi towarzyskich o ciekawskim spojrzeniu na życie, przyszłość jej zapowiada się na spokojną i sielską. Jednakże ów ład i porządek niszczy pewien bardzo przystojny doktor John, który rozkochuje w sobie skrytą Lucy.

"Villette" jest... inna. Jest wyjątkową, oryginalną powieścią, różniącą się całkowicie od sławnej "Jane Eyre", którą - w porównaniu do ostatniej powieści Charlotte Bronte - czytało się naprawdę szybko i z uśmiechem na ustach. Z tą książka tak niestety nie jest. A mimo to "Villette" jest na swój własny sposób mroczna, tajemnicza i pełna niedomówień. Oto majstersztyk mistrzyni - tylko tyle potrafię powiedzieć.

Sekret - Charlotte Bronte

Każdy pisarz zaczynał od pisania czegoś po kątach. Ubierał w zdania swą nieograniczoną wyobraźnię, nadając jej kształt i formę. Nie zawsze wychodziło to tak, jakby tego oczekiwał, lecz przecież początki rządzą się swoimi prawami. I tak właśnie jest w przypadku młodzieńczych opowiadań Charlotte Bronte z tomika "Sekret", kiedy autorka dopiero wprawiała się w pisanie takich wielkich dzieł jak "Jane Eyre. Autobiografia".

Verdopolis to niezwykłe, fantastyczne miejsce, w którym rozgrywają się historie miłosne pełne namiętności, tajemnic i intryg. To właśnie w tym mieście młoda markiza będzie musiała poradzić sobie ze wstrząsającym sekretem, który zagraża jej szczęściu i małżeństwu. To właśnie tam - w wiejskiej rezydencji - młoda mężatka będzie musiała zrozumieć, dlaczego jej mąż nie pozwala jej kontaktować się ze światem. I to właśnie do tego świata przenosiła się Charlotte wraz z rodzeństwem za pomocą... wyobraźni.

Tom pod tytułem "Sekret" składa się z kilku opowieści napisanych przez młodą jeszcze Charlotte Bronte, pisanych na przestrzeni lat bez zamiaru ukazania ich światu zewnętrznemu. Historia ukryta pod tytułami: "Sekret" oraz "Lily Hart" pochodzą z rękopisu z 1833 roku, które po raz pierwszy opublikowano w 1908. Uważano je za zaginione. Oprócz tego w tym wydaniu zamieszczone zostały dopracowane transkrypcję obu opowiadań wraz z trzema innymi: "Albion i Marina" z roku 1830, "Ślub" z 1832 oraz "Spojrzenie w albumie" z 1834. Te dodatkowe historie pozwalają wejrzeć głębiej w losy postaci, które poznaliśmy już w pierwszych dwóch tytułach. 

Profesor - Charlotte Bronte

O tym, jak bardzo pokochałam "Jane Eyre. Autobiografię" nie muszę chyba nikomu przypominać. Ta przewspaniała historia miłosna z wątkiem obyczajowym okazała się nie tylko podróżą w czasie, ale także cudną igraszką wyobraźni. Dlatego też postawiłam sobie cel poznawania dalszych książek Charlotte Bronte!

William Cromsworth to niezwykle pracowity człowiek pełen wyrzeczeń, które doprowadziły go do sukcesu. Postanawia  odrzucić swe arystokratyczne dziedzictwo i wyruszyć do Brukseli, by tam znaleźć szczęście. Zostaje nauczycielem języka angielskiego w szkole z internatem dla młodych panien. Nie sposób nie domyślić się, że młody mężczyzna w obliczu wielu pięknych kobiet traci głowę... z miłości.

"Profesor" to pierwsza powieść Charlotte Bronte - wydana w Anglii dopiero po śmierci autorki. Bardzo długo trzeba było czekać na pojawienie się tej książki w Polsce, bowiem dopiero od 2012 roku (zatem ponad 150 lat po debiucie "Profesora") za pośrednictwem wydawnictwa MG możemy cieszyć oko tą niezwykłą historią.

Kiedyś przeczytałam, iż pierwsza książka autora zawiera w sobie najwięcej wątków autobiograficznych. Na przykładzie "Profesora" możemy to udowodnić. Charlotte Brontë, podobnie jak jej bohater William, uczyła angielskiego w szkole w Brukseli. I podobnie jak on doświadczała miłości. Jednak jej obiektem był żonaty właściciel szkoły, co nie mogło zakończyć się happy endem. A czy "Profesor" zakończy się szczęśliwie?

Jane Eyre. Autobiografia - Charlotte Brontë

Jednym z wielu moich czytelniczych postanowień jest zapoznanie się z klasyką światową. Szczególnie - jak to bywa wśród kobiet - interesują mnie romanse, które po dziś dzień górują na szczycie listy tego gatunku. Tym oto sposobem sięgnęłam w końcu po "Jane Eyre. Autobiografię" (spokojnie, to książka całkowicie fikcyjna).

Jane Eyre to dziewczyna o niełatwej przeszłości. Pozbawiona rodzicielskiej miłości musiała pogodzić się z życiem pod opieką nienawidzącej ciotki i jej dzieci. Szkoła z internatem okazuje się zatem jej wybawieniem, choć i tam musiała poddać się rygorystycznym zasadom. 

Pewnego dnia, już jako osiemnastoletnia panna z doświadczeniem, postanawia zmienić przynajmniej cząstkę swojego życia na lepsze. Podając ogłoszenie do gazety, okazja sama się ku temu nadarza. Tym samym sposobem zaczyna pracę jako guwernantka i zamieszkuje w domu Edwarda Rochestera, który samotnie wychowuje Adelkę, przybraną córkę. Pan domu - choć natura pożałowała mu urody - jest niebywale inteligentny, oczytany, dumny, władczy i tajemniczy, a jednocześnie tak bardzo cierpiący na samotność i na grzechy z przeszłości. To właśnie dzięki temu nawiązuje się pomiędzy nim a Jane nić porozumienia...

"Podlegam niekiedy w stosunku do Ciebie dziwnemu uczuciu, zwłaszcza gdy znajdujesz się blisko mnie ... mam wrażenie, ze gdzieś w okolicy lewych żeber mam umocowany sznur silnym węzłem spojony z takimże sznurem przytwierdzonym w takimże miejscu u Ciebie".

"Jane Eyre. Autobiografia" to powieść napisana przez Charlotte Brontë. Ukazała się po raz pierwszy w październiku 1847 roku w trzech tomach i okazała się wielkim wydawniczym sukcesem, która przyniosła autorce międzynarodową sławę. Po dziś dzień miliony kobiet zachwycają się niesamowitą opowieścią o samotności, religii, miłości a także zgubie i grzechu, który nigdy nie opuszcza ludzkiego sumienia. W 2011 roku do kin trafiła świetna ekranizacja powieści z Mią Wasikowską oraz Michael Fassbender w rolach głównych.